લદ્દાખ

શું ખાવું

• થુકપા અને મોમોશાકાહારી

  લેહના દરેક રસોડામાં બનતી બે વાનગી, અને બંનેની સાચી શાકાહારી આવૃત્તિ મળે છે — "વેજ થુકપા" અને "વેજ મોમો" કહો એટલે વગર માથાકૂટે મળી જશે. 3,500 મીટરે ઠંડી સાંજે વેજ થુકપાનો એક વાટકો આખા ઉચ્ચપ્રદેશની શ્રેષ્ઠ વસ્તુ છે.

• સ્ક્યુ અને છુટાગીશાકાહારી

  સાચું લદ્દાખી ઘરનું ખાવાનું — અંગૂઠાથી દબાવેલી કે બો-ટાઈ આકારની ઘઉંની પાસ્તા, કંદમૂળ સાથે ધીમે ધીમે ઉકાળીને ઘટ્ટ સ્ટ્યૂ. સામાન્ય રીતે શાકાહારી, ક્યારેક મટન સાથે — એટલે પૂછી લેવું. રેસ્ટોરાં કરતાં હોમસ્ટેમાં માંગો; આ ધીમી વાનગી છે અને ઉતાવળમાં કોઈ સારી બનાવતું નથી.

• બટર ટી અને ત્સામ્પાશાકાહારી

  ગુર ગુર ચા યાકના માખણ અને મીઠા સાથે વલોવાય છે અને ચા નહીં, ગરમ મીઠાવાળા સૂપ જેવી લાગે છે. ત્સામ્પા — શેકેલા જવનો લોટ — એ મુખ્ય ખોરાક છે જેના પર લદ્દાખીઓ સદીઓથી ઘાટ ઓળંગતા આવ્યા છે. બંને શાકાહારી; બટર ટી પીણું ઓછું અને અનુભવ વધુ છે.

• જરદાળુ અને સી-બકથોર્ન

  લદ્દાખી "છુલી" જરદાળુ, જુલાઈ-ઑગસ્ટમાં તાજાં અને બાકીના વર્ષે સૂકાં, સાથે જરદાળુના ઠળિયાનું તેલ. સી-બકથોર્નનો રસ — "લેહ બેરી" — બધે વેચાય છે અને ખરેખર સ્થાનિક છે. સંભારણાની ગલીની કોઈ પણ વસ્તુ કરતાં આ બંને ઘણી સારી ભેટ છે.

• શાકાહારી ખરેખર ક્યાં જમેજૈન અનુકૂળ

  લેહના મુખ્ય બજારમાં કેટલાંક શુદ્ધ શાકાહારી પંજાબી અને મારવાડી રસોડાં છે અને ઉનાળામાં ખૂલતી એક-બે ગુજરાતી થાળીની જગ્યા પણ — એટલે લેહમાં તકલીફ નથી. એની બહાર — નુબ્રા, પેંગોંગ, ત્સો મોરીરી — કૅમ્પ જે રાંધે તે જ ખાવાનું: દાળ, ભાત, રોટલી, બટાટાનું શાક, અને એ બધામાં ડુંગળી-લસણ. લદ્દાખમાં ક્યાંય જૈન વ્યવસ્થા નથી, અને ખાસ ઑર્ડર માટે ગૅસ પણ વધારાનો હોતો નથી — એટલે થેપલાં, ખાખરા, સૂકું ફરસાણ અને રેડી-ટુ-ઈટ પૅકેટ સાથે લઈ જાઓ. મનાલી ધોરીમાર્ગ પરના ઢાબા મોટે ભાગે પંજાબી અને મારવાડી ચલાવે છે અને શુદ્ધ શાકાહારી આપે છે, પણ લેહ પહેલાંના છેલ્લા પટ્ટામાં લગભગ કશું જ નથી.

બુકિંગ વખતે ભોજન પસંદગી જણાવો — શાકાહારી, જૈન કે હલાલ — અને અમે તમારી ઇટિનરરીની દરેક હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટને જાણ કરીશું.