આંદામાન ટાપુઓ પ્રવાસ માર્ગદર્શિકા

આંદામાન ટાપુઓ માટે ડિસેમ્બર – એપ્રિલ દરમિયાન પ્રવાસ કરો. આ મહિનાઓમાં હવામાન, ભીડ અને હવાઈ ભાડું ત્રણેય અનુકૂળ હોય છે — બહાર જાવ તો ત્રણમાંથી એક જતું કરવું પડે.

ચલણ

Indian Rupee (INR)

ભાષા

હિન્દી અને બંગાળી અહીંની વ્યવહારભાષા છે — મોટા ભાગના વસાહતીઓ બંગાળ અને પૂર્વ પાકિસ્તાનથી આવ્યા હતા — સાથે તમિળ અને તેલુગુ પણ સામાન્ય છે. પ્રવાસન વ્યવસાયમાં હિન્દી અને અંગ્રેજી બંને બધે ચાલે છે.

સમય ક્ષેત્ર

IST (UTC+5:30)

પ્લગ પ્રકાર

Type C / D / M

ભારતથી ફ્લાઇટ સમય

5.5 કલાક

ક્યાંથી ઉડાન

Chennai · Kolkata · Delhi · Bengaluru · Hyderabad · Visakhapatnam

• 

  સાંજે પાંચ વાગ્યે રાધાનગર

  બે કિલોમીટર સફેદ રેતી, પાછળ ઝાડની હાર, અને એકેય બાંધકામ નહીં — કારણ કે આ કિનારો સંરક્ષિત છે. સૂર્યાસ્ત જ મુખ્ય ઘટના છે અને એનો પ્રકાશ રાહ જોવા જેવો છે. બપોરે છાંયડો નથી અને કશું વેચતી લારીઓ પણ નથી, એટલે પોતાનું પાણી સાથે રાખો.

• 

  એલિફન્ટ બીચ પર સ્નોર્કલિંગ

  હેવલૉક જેટીથી વીસ મિનિટની બોટમાં, અથવા જંગલમાં થઈને ચાળીસ મિનિટની કાદવવાળી ચાલમાં પહોંચાય. પરવાળાં કિનારાથી લગભગ પંદર મીટર દૂર, છાતી સુધીના પાણીમાં શરૂ થાય છે. એવો લાઇસન્સવાળો ઑપરેટર લો જેનો ગાઇડ તમારી સાથે પાણીમાં ઊતરે — અહીંનો પ્રવાહ બહાર તરફ ખેંચે છે.

• 

  હેવલૉક કે નીલમાં સ્કૂબા

  ડિસ્કવર-સ્કૂબા ડાઇવ — પ્રમાણપત્ર વગર, એક ડાઇવર દીઠ એક પ્રશિક્ષક — લગભગ ₹4,500માં થાય છે અને તરતાં બિલકુલ ન આવડતું હોય તેને પણ આઠ-દસ મીટર નીચે લઈ જાય છે. PADI ઓપન વૉટર કોર્સ ચાર દિવસનો અને લગભગ ₹28,000–32,000નો છે. નેમો રીફ, ધ ઍક્વેરિયમ અને ધ વૉલ — લોકો આ સ્થળો માટે ફરી આવે છે.

• સેલ્યુલર જેલ અને એનો સાંજનો શો

  કાળા પાણીની આ જેલમાં સાવરકર અને સેંકડો ભારતીય ક્રાંતિકારીઓને એવી એકલ કોટડીઓમાં રખાયા હતા કે એક કેદી બીજાને જોઈ ન શકે. દિવસે મુલાકાત લો અને પછી છ વાગ્યાનો લાઇટ-ઍન્ડ-સાઉન્ડ શો જુઓ — એ એક દિવસ હિન્દીમાં અને બીજા દિવસે અંગ્રેજીમાં થાય છે, એટલે કઈ ભાષાની ટિકિટ લો છો તે ચકાસો.

• નીલ ટાપુ પર સીતાપુરમાં સૂર્યોદય

  નીલ પર ત્રણ દરિયાકિનારા છે અને દરેકનું એક કામ છે: ગ્લાસ-બોટમ બોટ માટે ભરતપુર, ઓટ વખતે કુદરતી પરવાળાના પુલ માટે લક્ષ્મણપુર, અને સૂર્યોદય માટે સીતાપુર. આખો ટાપુ 18 ચોરસ કિલોમીટરનો છે — સ્કૂટર ભાડે લો કે શેર જીપ પકડો, એક દિવસમાં આખો જોવાઈ જાય.

• બારાટાંગ, એક વાર

  પોર્ટ બ્લેરથી આખા દિવસની સફર: જારવા આદિવાસી અભયારણ્યમાંથી અઢી કલાકનો કાફલો, પછી ચૂનાના પથ્થરની ગુફાઓ અને કાદવના જ્વાળામુખી સુધી ખાડીની બોટ. એક વાર કરવા જેવું છે. અભયારણ્યની અંદર રોકાવું, ફોટો પાડવો કે જારવાને કશું આપવું એ ફોજદારી ગુનો છે.

• બંગાળી શાકાહારી થાળીશાકાહારી

  ટાપુઓ પર મોટે ભાગે બંગાળથી વસાહત થઈ, એટલે રોજિંદું શાકાહારી ખાવાનું બંગાળી છે — આલૂ પોસ્તો, બેગુન ભાજા, છોલાર દાળ, ભાત. ટાપુઓ પર આ સૌથી ભરોસાપાત્ર શાકાહારી ભોજન છે, અને પોર્ટ બ્લેરના એબરડીન બજારમાં તથા હેવલૉકના મુખ્ય રસ્તા પર મળે છે.

• શેકેલી માછલી અને નાળિયેરવાળી પ્રૉન કરીશાકાહારી

  ટાપુઓ ખરેખર આના માટે જ જાણીતા છે — એ જ સવારે પકડાયેલી રેડ સ્નૅપર, બરાકુડા અને ટ્યૂના, અને નાળિયેરના દૂધમાં રંધાયેલા પ્રૉન. સ્પષ્ટ કહી દઈએ, જેથી કોઈને નવાઈ ન લાગે: અહીંનું લગભગ દરેક રસોડું પહેલાં માછલીનું છે, અને શાકાહારી પછી — જો હોય તો.

• પોર્ટ બ્લેરમાં શુદ્ધ શાકાહારી દક્ષિણ ભારતીયશાકાહારી

  પોર્ટ બ્લેરમાં ઇડલી, ઢોસા અને દક્ષિણ ભારતીય થાળી આપતી ગણીગાંઠી ખરેખર શુદ્ધ શાકાહારી જગ્યાઓ છે, અને એક-બે ગુજરાતી રસોડાં પણ, જે ઋતુ પ્રમાણે ખૂલે-બંધ થાય. હેવલૉક અને નીલ પર બંને મળીને ત્રણ-ચાર જ છે — એટલે શાકાહારી રાંધી આપે એવી હોટેલ બુક કરો, શોધી લેવાશે એવી આશા ન રાખો.

• નાળિયેર પાણી અને ટાપુનાં ફળશાકાહારી

  દરેક ખૂણે ₹40માં નાળિયેર પાણી, સાથે પપૈયું, અનાનસ અને સ્થાનિક કેળાં. હેવલૉક પર ઘણા શાકાહારી પ્રવાસીઓનો બપોરનો સમય ખરેખર આ રીતે જ નીકળે છે — અને એમાં કશું ખોટું નથી.

• ઘરેથી શું લઈ જવુંજૈન અનુકૂળ

  આંદામાનમાં ક્યાંય જૈન રેસ્ટોરાં નથી, અને ટાપુ પર બધું જ જહાજમાં આવે છે, એટલે પસંદગી ઓછી અને ભાવ ઊંચા છે. ગુજરાતી જૂથો સામાન્ય રીતે થેપલાં, ખાખરા, સૂકું ફરસાણ અને રેડી-ટુ-ઈટ પૅકેટ સાથે લઈ જાય છે — તમે પણ લઈ જજો, ખાસ કરીને ફેરીના દિવસો માટે, જ્યારે જમવાના સમયે તમે દરિયામાં હો.

બુકિંગ વખતે ભોજન પસંદગી જણાવો — શાકાહારી, જૈન કે હલાલ — અને અમે તમારી ઇટિનરરીની દરેક હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટને જાણ કરીશું.

• સરકારી "સાગરિકા" એમ્પોરિયમમાંથી નાળિયેર તેલ, વર્જિન નાળિયેર ઉત્પાદનો અને ટાપુનું મધ
• નેતર અને વાંસની ટોપલીઓ તથા નિકોબારી સાદડીઓ — દરિયાકિનારેના સ્ટૉલને બદલે સહકારી મંડળી મારફતે
• મોતી અને છીપની બનાવટની જ્વેલરી, એવી દુકાનેથી જે એનું મૂળ દર્શાવતા કાગળ બતાવી શકે
• પડોક અને ગુર્જન લાકડાની કારીગરી — આ સ્થાનિક રીતે નિયંત્રિત લાકડાં છે, એટલે પાકું બિલ માંગો
• ટાપુ પર જ ઊગતા મસાલા — લવિંગ, તજ, જાયફળ
• શું ન ખરીદવું: કાચબાની ઢાલ, મોટી છીપ, દરિયાઈ પંખો અને કોઈ પણ સ્વરૂપે પરવાળાં — વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ ગેરકાયદે છે, અને એરપોર્ટ પર પકડાય તો ગુનો બને છે

પોર્ટ બ્લેરનું વીર સાવરકર ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (IXZ) એકમાત્ર પ્રવેશદ્વાર છે — ચેન્નાઈ, કોલકાતા, દિલ્હી અને બેંગલુરુથી સીધી ફ્લાઇટ; અમદાવાદ અને મુંબઈથી એક સ્ટોપ અને લગભગ આખો દિવસ. ટાપુઓ વચ્ચે ખાનગી કૅટામરાન (અઠવાડિયાં પહેલાં ઑનલાઇન બુક કરવી પડે) અથવા સસ્તી પણ ધીમી સરકારી ફેરી, જે ટાપુ બહારથી બુક કરવી અઘરી છે. હેવલૉક અને નીલ પર રિક્ષા અને ભાડાનાં સ્કૂટર. મોબાઇલ ડેટા હવે ચેન્નાઈની દરિયાઈ કેબલ પર ચાલે છે અને પહેલાં કરતાં ઘણો સારો છે, પણ નીલ પર તૂટે છે અને દરિયો ઓળંગતી વખતે સાવ જતો રહે છે.

• હવામાનને કારણે ફેરી રદ થાય છે — ખાસ કરીને મેથી સપ્ટેમ્બર — અને પછીની ફેરી માટે લાંબી લાઇન લાગે છે. પરત ફ્લાઇટ પહેલાં પોર્ટ બ્લેરમાં આખો એક દિવસ વધારાનો રાખો, સવારની બોટ પર ભરોસો ન કરો.
• ભારતીય નાગરિકોને પોર્ટ બ્લેર, હેવલૉક, નીલ કે બારાટાંગ માટે કોઈ પરવાનો જોઈતો નથી. વિદેશી નાગરિકોને રિસ્ટ્રિક્ટેડ એરિયા પરમિટ જોઈએ, જે આગમન વખતે મળે છે. નિકોબાર પ્રવાસીઓ માટે સંપૂર્ણ બંધ છે, અને નૉર્થ સેન્ટિનલ સૌ માટે પ્રતિબંધિત છે.
• જારવા અભયારણ્યમાંથી પસાર થતા આંદામાન ટ્રંક રોડ પર જારવાના ફોટા કે વીડિયો લેવા, ઊભા રહેવું કે ખાવાનું આપવું આદિવાસી સંરક્ષણ નિયમ હેઠળ ફોજદારી ગુનો છે. એટલા માટે જ કાફલા નિયત સમયે અને રક્ષણ સાથે ચાલે છે.
• ઉષ્ણકટિબંધમાં પરવાળાંથી થયેલો ઘા ઝડપથી પાકે છે, અને છીછરાં પરવાળાંમાં સ્ટોનફિશ અને લાયનફિશ હોય છે. રીફ શૂઝ પહેરો, પરવાળાં પર કદી પગ ન મૂકો, અને ગમે તેટલું સ્થિર દેખાય તોય કશાને અડશો નહીં.
• હેવલૉક કે નીલથી તબીબી સ્થળાંતર એટલે પોર્ટ બ્લેર સુધી બોટ, અને ગંભીર હોય તો ચેન્નાઈ સુધી વિમાન. સ્કૂબા ડાઇવિંગને સ્પષ્ટ રીતે આવરી લેતો પ્રવાસ વીમો લો, અને રોકડ સાથે રાખો — પોર્ટ બ્લેર બહાર ATM ભરોસાપાત્ર નથી અને નેટવર્ક જાય એટલે UPI પણ બંધ.

વ્યક્તિદીઠ, રોજનો, જમીન પરનો ખર્ચ — ભોજન, સ્થાનિક વાહન અને પ્રવેશ ટિકિટ. ફ્લાઇટ અને હોટેલ પેકેજની કિંમતમાં છે, અહીં નહીં.