શિમલા, મનાલી અને બિયાસ, ૬ રાત્રિ

ચંદીગઢ એરપોર્ટ કે રેલવે સ્ટેશન પર સ્વાગત કરીને કાલકા, પરવાણુ અને સોલન થઈને ૧૧૫ કિમી ઉપર — આશરે ચાર કલાક, જેમાં ટોય ટ્રેનની પાટા બારેક વાર રસ્તો ઓળંગે છે. મોલ પાસે ચેક-ઇન કરીને સાંજે રિજ સુધી ચાલવાનું: છ વાગ્યાથી રોશનીમાં ઝળહળતું ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ ઉત્તર ભારતનું બીજા ક્રમનું સૌથી જૂનું ચર્ચ છે. રાત્રિભોજન હોટેલમાં.

ખાનગી વાહનો કુફરીથી ૨ કિમી પહેલાં અટકે છે, એટલે છેલ્લો ટુકડો સ્થાનિક ટેક્સીથી — જે સામેલ છે — હિમાલયન નેચર પાર્ક સુધી, જ્યાં હિમ દીપડો અને હિમાલયન મોનાલનાં પાંજરાં છે. શહેરમાં પાછા ફરીને જાખૂ મંદિર, જે શિમલાના સૌથી ઊંચા સ્થાને ૩૩ મીટરની હનુમાન પ્રતિમા નીચે છે; ખાવાનું અને ચશ્માં સંતાડી રાખજો, અહીંના લંગૂર સંગઠિત છે. બપોર પછી વાઇસરીગલ લોજ, જ્યાં લાકડાના પેનલવાળા સભાખંડમાં ૧૯૪૭ના ભાગલા પર સહી થઈ હતી.

બિલાસપુર અને મંડી થઈને સાત કલાક ઉત્તર તરફ; ઔટ પછી રસ્તો બિયાસ નદીની સાથે સાથે ચાલે છે. કુલ્લુ પાસે પિરડી ખાતે પ્રમાણિત માર્ગદર્શક અને પૂરી સલામતી કીટ સાથે સાત કિલોમીટરનું ગ્રેડ II–III રાફ્ટિંગ — ઠંડું પાણી, સાચા ધોધ, અને સૂચના પાળી શકે તેવા ૧૨ વર્ષથી મોટા સૌ માટે સલામત. પછી કુલ્લુની શાલ વણાટ સહકારી મંડળીનો પડાવ, અને સાંજે મનાલી.

સોલંગનો રોપ-વે તમને ધૌલાધારના મુખ સામે આશરે ૩,૨૦૦ મીટરે લઈ જાય છે — ટિકિટ સામેલ છે. સોલંગથી રસ્તો અટલ ટનલમાંથી પસાર થાય છે — ૩,૦૦૦ મીટરની ઊંચાઈએ ૯.૦૨ કિમી લાંબી, એ ઊંચાઈ ઉપરની દુનિયાની સૌથી લાંબી ધોરીમાર્ગ ટનલ — અને લાહૌલમાં સિસ્સુ પહોંચાડે છે, જ્યાં દસ મિનિટમાં દેવદારનું દૃશ્ય ઉજ્જડ ખડકોમાં ફેરવાઈ જાય છે. સિસ્સુ આશરે ડિસેમ્બરથી માર્ચ સુધી બરફથી ઘેરાયેલું રહે છે અને ભારે બરફના દિવસોમાં ટનલ બંધ થાય છે.

હળવો દિવસ. ૧૫૫૩નું હડિમ્બા દેવી મંદિર દેવદારના ઝુંડમાં ઊભેલો ચાર માળનો લાકડાનો પેગોડા છે — જોવા જેવું કોતરકામ છે, લાઇન નહીં. પછી જૂના મનાલીમાં મનુ મંદિર, વશિષ્ઠમાં ગંધકના ગરમ ઝરા અને પથ્થરનું રામ મંદિર, અને શહેરમાં તિબેટીયન મઠ. બપોર મુક્ત — મોલ રોડ, જૂના મનાલીના કૅફે કે નદી કિનારે વન વિહારનો દેવદાર બગીચો.

મંડી અને બિલાસપુર થઈને ચાર-માર્ગી રસ્તે આઠ કલાક દક્ષિણ તરફ, વચ્ચે સુંદરનગર સરોવર અને ભાખરા જળાશયના દૃશ્યનો પડાવ. સાંજે ચંદીગઢ પહોંચાય છે. રાત્રિભોજન હોટેલમાં; કોઈની હજી શક્તિ બચી હોય તો સેક્ટર ૧૭નો પ્લાઝા દસ મિનિટ ચાલવાના અંતરે છે.

નેક ચંદે અઢાર વર્ષ સુધી ગેરકાયદે રીતે ઔદ્યોગિક કચરા અને તોડફોડના કાટમાળમાંથી બનાવેલો રોક ગાર્ડન આજે ચાળીસ એકરમાં પથરાયેલા શિલ્પ-ચોકનો સમૂહ છે — દોઢ કલાક રાખો. પછી સુખના સરોવર અને રસ્તા પરથી લે કોર્બુઝિયેના કેપિટોલ કોમ્પ્લેક્સનું દર્શન, અને પછી એરપોર્ટ કે રેલવે ડ્રોપ.